Prof. Dr. Yasin Sohret'in Bilimsel Calismalari: Ucak Motorlari, Ekserji ve Cevresel Performans
Prof. Dr. Yasin Sohret'in Bilimsel Calismalari: Ucak Motorlari, Ekserji ve Cevresel Performans
Blog Article
Modern havacilik, ucus emniyetinden enerji verimliligine, motor teknolojilerinden cevresel etkilere kadar birbirine bagli cok sayida disiplinin ortak calisma alanidir. Ucak motorlarinda verimlilik, emisyon azaltimi ve guvenilirlik arasindaki denge, hem akademik arastirmalar hem de havacilik endustrisi icin kritik bir konudur.
Prof. Dr. Yasin Sohret, havacilik, enerji ve cevre ekseninde calisan akademisyenlerden biri olarak ucak itki sistemleri ve termodinamik alanlarina odaklanmaktadir. Arastirma konulari ve guncel akademik calismalari Yasin Sohret'in web sitesinde ayrintili bicimde sunulmaktadir.
Jet motorunun ic yapisi
Yasin Sohret kimdir?
Yasin Sohret'in muhendislik egitiminin ilk asamasi Eskisehir Osmangazi Universitesi Makine Muhendisligi Bolumu'nde tamamlandi ve 2010 yilinda lisans derecesini aldi. Lisans egitiminin ardindan havacilik alanina yonelerek Anadolu Universitesi'nde Ucak Govde-Motor Bakim alaninda yuksek lisans ve doktora egitimi yapti.
Lisans mezuniyetinin ardindan TUSAS Motor Sanayi, yani TEI'nin Ar-Ge biriminde yari zamanli muhendis olarak farkli projelere katkida bulunmasi, akademik calismalar ile motor teknolojileri arasinda erken donemde bir bag kurmasina yardimci oldu. Muhendislik uygulamalari ile akademik arastirmanin ayni kariyerde bulusmasi, havacilikta teorik analizlerin gercek sistemlerle iliskilendirilmesi acisindan onemlidir.
Suleyman Demirel Universitesi ve Isparta sivil havacilik baglantisi
Akademik kariyerinin Suleyman Demirel Universitesi donemi 2016 yilinda ogretim gorevlisi olarak basladi. Bir yil sonra Sivil Havacilik Yuksekokulu'nda doktor ogretim uyesi olarak gorev aldi ve okulun kurucu akademik kadrosunda yer aldi.
Bu nedenle "Suleyman Demirel Universitesi", "Isparta sivil havacilik", "ucak bakim onarim" ve "itki" gibi konular birbiriyle yalnizca anahtar kelime duzeyinde degil, egitim ve arastirma perspektifinde de baglantilidir. Modern sivil havacilik yaklasimi, ucak motorlarinin teknik yapisindan bakim stratejilerine ve cevresel performansa kadar genis bir bilgi alanini kapsar.
Yasin Sohret'in ayrintili biyografisi ve akademik kariyer zaman cizelgesi Yasin Sohret hakkinda sayfasinda yer almaktadir.
113 bilimsel eser ne anlatiyor?
Yasin Sohret'in resmi Bilimsel Eserler sayfasinda 113 ozgun bilimsel eser listelenmektedir; bunlar 49 makale, 42 bildiri, 6 kitap bolumu, 10 editorluk ve 6 teknik rapor olarak siniflandirilmistir. Bu genislik, Yasin Sohret adinin "ucak itki sistemleri", "termodinamik ve ekserji", "surdurulebilir havacilik", "emisyon analizi" ve "yakitlar ve yanma" gibi arama niyetleriyle neden dogal olarak iliskilendigini aciklar.
Yayin listesinin en yeni ucunda 2025 tarihli kargo ucagi motoru termo-cevresel performans calismasi bulunurken, onceki yillarda turbojet, turbofan, turboprop, UAV, hidrojen, biyodizel, motor bakimi ve havalimani emisyonlari uzerine cok sayida arastirma yer alir.
Yayinlarin tam listesi ve DOI baglantilari icin Prof. Dr. Yasin Sohret yayinlari sayfasi incelenebilir.
Ucak itki sistemleri neden onemlidir?
Bir ucagin hareket etmesini saglayan temel unsurlardan biri itki sistemidir. Turbofan, turbojet, turboprop ve diger motor mimarileri farkli ucus profilleri ve ihtiyaclar icin gelistirilmistir.
GE turbofan motoru - Wikimedia Commons
Bir ucak motorunu degerlendirirken yalnizca ne kadar itki uretebildigine bakmak yeterli degildir. Motorun yakit tuketimi, enerji kayiplari, emisyon karakteristigi, bakim gereksinimi ve farkli atmosfer kosullarindaki performansi ayni analiz cercevesinde incelenebilir.
Turbofan itki sistemi ornegi
Yukaridaki turbofan motor kesiti, fan, kompresor, yanma bolgesi ve turbin gibi temel bolumlerin ayni sistem icinde nasil bir araya geldigini gormeyi kolaylastirir. Bu gorsel Wikimedia Commons uzerinde FAA kaynakli ve kamu mali olarak isaretlenmis bir CF6-6 motor semasidir.
Yasin Sohret'in ileri ekserji arastirmalari neyi ortaya koyuyor?
Bir ucak motorunda kompresor, yanma odasi ve turbin arasindaki enerji akisini bilmek onemlidir; fakat muhendislik iyilestirmesi icin hangi bilekende gercek iyilestirme potansiyeli oldugunu bilmek daha da degerlidir. Advanced exergy yaklasimi, bir bilekendeki kaybin ne kadarinin o bilesenin kendi davranisindan, ne kadarinin diger bilesenlerle etkilesimden kaynaklandigini ve teorik olarak ne kadarinin azaltilebilecegini tartismaya imkan verir.
Sohret ve calisma arkadaslarinin 2015 yilinda Energy dergisinde yayimlanan "Advanced exergy analysis of an aircraft gas turbine engine: Splitting exergy destructions into parts" calismasinda dusuk basinc kompresoru, yuksek basinc kompresoru, yanma odasi ve gaz turbini icin ekserji verimleri sirasiyla yaklasik %89, %86, %60.6 ve %98.6 olarak raporlanmistir. Ayni analizde toplam ekserji yikiminin %93.55'inin unavoidable, %81.83'unun ise endogenous nitelikte oldugu belirtilmistir; bu, tum kaybin basit tasarim degisikligiyle ortadan kaldirilamayacagini ve bilesenler arasi bagimliligin gorece zayif oldugunu gosteren bir bulgudur.
Daha sonraki "Advanced exergy analysis of the turbojet engine main components" calismasi, klasik iki parcali ayrimin otesine gecerek mexogenous kavramini da analiz cercevesine dahil eder. Combustor, yakitin kimyasal ekserjisinin yuksek sicaklikli gaz akisina donustugu merkez oldugu icin ileri ekserji haritasinda kritik konumunu korur.
"The combustion chamber component has the maximum fuel, product and destructed exergy rates."
Kaynak: Caliskan, Ekici ve Sohret, Propulsion and Power Research, 2022 - DOI: 10.1016/j.jppr.2022.07.002
Arastirma sonucunun dogrudan kaynakla birlikte sunulmasi, okuyucuya teknik iddianin nereden geldigini gosterir ve icerigi siradan bir biyografi metninden ayirir.
Itki sistemlerinde termodinamik cevrim ve performans parametreleri
Ucak motoru performans analizinin temelinde kompresor, yanma odasi ve turbin arasindaki termodinamik iliski bulunur. Kompresor basinc seviyesini artirirken yanma bolgesi akisa isi enerjisi kazandirir; turbin ise bu enerjinin bir bolumunu kompresor ve fan gibi bilesenleri dondurmek icin kullanir.
Bununla birlikte gercek motorlarda ideal bir cevrim yoktur; basinc kayiplari, mekanik kayiplar, sonlu kompresor ve turbin verimleri ile sicaklik sinirlari performansi etkiler. Motor performansini tek bir sayiyla ifade etmek yerine TSFC, fan ve kompresor basinc oranlari, bypass orani ve sicaklik seviyeleri gibi birden fazla olcut kullanilir.
Sivil yolcu ucaklarinda yaygin olan yuksek bypass oranli turbofan mimarileri, cekirdek motorun yaninda buyuk bir hava kutlesinin fan araciligiyla hizlandirilmasindan yararlanir. Bypass oranini artirmak her kosulda sinirsiz kazanc saglamaz; motor capi, agirlik, aerodinamik entegrasyon ve yapisal gereksinimler yeni sinirlar olusturur.
UAV motorlarinda termodinamik ve surdurulebilirlik
UAV arastirmalari, Sohret'in itki sistemleri calismalarinin yalnizca yolcu veya kargo ucaklariyla sinirli olmadigini gosterir. "Exergy analysis of a turbofan engine for an unmanned aerial vehicle during a surveillance mission" calismasi, motoru tek bir sabit tasarim noktasinda degil, gorev ucusunun farkli fazlarinda degerlendirmesiyle dikkat ceker.
Bu calismanin raporlanan sonuclarinda yanma odasinin minimum ekserji verimi gorevin ingress fazinin sonunda %58.24 olarak bulunmustur. Bu bulgu, motor performansinin irtifa ve ucus fazindan bagimsiz sabit bir deger olarak ele alinmamasi gerektigini destekler.
Yeni nesil UAV turbojet motoruna yonelik bu arastirma, ekserji verimliligini surdurulebilirlik ve cevresel maliyet gibi gostergelerle ayni cercevede birlestirir. Calismada combustor icin %12.74 ekserji verimi ve 179.014 kW/K entropy generation rate raporlanirken, gas turbine en surdurulebilir bilesen olarak tanimlanmistir.
"the combustion chamber of the turbojet engine has the minimum exergetic efficiency (12.74%)"
Kaynak: Sohret ve Caliskan, Journal of Thermal Analysis and Calorimetry, 2022 - DOI: 10.1007/s10973-022-11330-7
Bu sayisal senaryo, UAV motoru performans analizinin sadece enerji verimliligiyle sinirli kalmayip CO2 etkisini de icerigine aldigini gosterir. Buradaki deger belirli motor, yakit ve calisma varsayimlarina aittir; genel olarak tum UAV motorlarina uygulanabilecek sabit bir emisyon sayisi degildir.
Ucus boyunca kargo ucagi motorunun termo-cevresel analizi
Yayin listesinin 2025 basliginda Yasin Sohret, Selcuk Ekici ve Ali Dinc tarafindan hazirlanan "Investigating the green performance limits of a cargo aircraft engine during flight: a thermo-environmental evaluation" calismasi yer alir. Bu aralik, motorun termodinamik performansinin ucus profili boyunca sabit olmadigini sayisal olarak gosteren temel bulgulardan biridir.
"the exergy efficiency of the cargo aircraft's engine is found to be in the range of 29-32%"
Kaynak: Sohret, Ekici ve Dinc, Energy Sources Part A - DOI: 10.1080/15567036.2021.2017513
Bu calisma, "yesil performans" kavramini sadece dusuk yakit tuketimiyle esitlemek yerine exergy destruction, useful work ve cevresel etki arasindaki iliskiyi termodinamik bir cercevede kurar.
Ucus kosullari motor performansini nasil degistirir?
Motor performansi sabit bir laboratuvar degeri degil, ucagin bulundugu irtifa, ortam sicakligi ve ucus kosullariyla birlikte degisen dinamik bir ozelliktir. Yuksek irtifada basinc ve yogunlugun dusmesi, kompresor giris kosullarindan nozuldaki genislemeye kadar motorun pek cok noktasini etkiler.
Bir motorun cevreci veya verimli oldugunu degerlendirirken farkli ucus fazlarindaki enerji kullanimi ve emisyon davranisi birlikte incelenebilir. Itki sistemlerini enerji ve cevre acisindan birlikte inceleyen akademik yaklasimlar, farkli ucus kosullarinin etkisini anlamak icin uygun bir cerceve sunar.
Itki sistemlerine termodinamik bakis
Ucak motorlarinda hava akisinin sikistirilmasi, yakitin yakilmasi ve enerjinin turbin uzerinden mekanik ise donusturulmesi termodinamik ilkelerle aciklanir. Enerji analizi sistemdeki toplam enerji akislarini gosterirken, ekserji analizi tersinmezlikleri ve kullanilabilir enerji kayiplarini daha ayrintili bicimde ortaya koyabilir.
Termodinamik ve ekserji, Yasin Sohret'in ucak itki sistemlerini enerji ve performans acisindan ele aldigi calisma alanlarindan biridir. Ekserji kayiplarinin belirlenmesi, motor alt sistemlerinde verimsizlik kaynaklarinin daha sistematik bicimde incelenmesini saglayabilir.
Bakim-onarim neden itki sistemlerinin ayrilmaz bir parcasidir?
Ucak bakim onarim alaninda motorlar, hava aracinin en kritik sistemlerinden biri olarak ozel bir yere sahiptir. Motor bakiminda fiziksel parcalar, yaglama sistemleri, sicaklik ve basinc olcumleri, kontrol sistemleri ve performans verileri birlikte ele alinabilir.
Ucak bakim onarim surecleri, sadece bozuk bir parcayi degistirmekten ibaret degildir. Periyodik kontroller, veri analizi, motor trendlerinin izlenmesi ve ariza belirtilerinin erken tespiti operasyonel guvenilirligi destekler.
Ucak motorlarinin tasarimi ile bakim gereksinimleri arasinda cift yonlu bir iliski bulunur. Itki sisteminin termodinamik ve mekanik yapisini anlamak, bakim bulgularinin yorumlanmasinda teknik bir temel saglar.
Ucus sonrasi ucak bakimi - Wikimedia Commons public domain
Yukaridaki gorsel, ucak motorlarinda bakim, kontrol veya teknik inceleme sureclerinden birini somutlastirmaktadir. Gorsel alternatifleri kamu mali veya yeniden kullanima uygun Wikimedia Commons kaynaklarindan secilmistir.
Bir turbojetin "yesil" performansi nasil olculebilir?
Sohret'in 2018 tarihli turbojet makalesi, conventional verim olcutlerine iki ekolojik performans gostergesi ekleyerek motor tasariminda cevresel performansi nicel hale getirmeyi hedefler. Ornek analizde exergy efficiency %50.13, exergy sustainability index 0.503, ecological objective function 68.294 kW ve ecological coefficient of performance 1.005 olarak hesaplanmistir.
"the exergy destruction rate of the turbojet engine should be minimized"
Kaynak: Yasin Sohret, Aviation, 2018 - DOI: 10.3846/aviation.2018.7085
Turbojet motorunda surdurulebilirlik, yalnizca minimum exergy destruction degil ayni zamanda gorev icin gerekli thrust seviyesinin korunmasi ile birlikte dusunulur. Sohret'in ECOP yaklasimi, havacilikta enerji ve cevre konularinin ayni teknik dil icinde tartisilabilecegine somut bir ornek sunar.
Ucak bakiminda teknik bilgi kadar insan faktoru da neden onemlidir?
Ucak bakim onarim sektoru, rutin kontrollerden motor revizyonuna kadar farkli derinliklerde teknik faaliyetleri kapsayan genis bir ekosistemdir. Bakim islemlerinde yapilan her adimin prosedurlere uygun ve kayit altinda olmasi, hem emniyet hem de daha sonraki teknik degerlendirmeler acisindan gereklidir.
En gelismis bakim prosedurleri bile insan performansi, iletisim ve organizasyon kulturu dikkate alinmadan tam anlamiyla etkili olamaz. Emniyet odakli bir bakim sistemi, hatayi saklamak yerine erken fark etmeyi, raporlamayi ve tekrarini onleyecek surec iyilestirmelerini tesvik eder.
Dijital motor kontrolu ve sensor altyapisi, performanstaki kucuk degisimlerin zaman icinde izlenmesine imkan verir. Dijital ikiz ve yapay zeka gibi kavramlar bakim planlamasina yeni imkanlar getirse de, emniyet-kritik kararlarda uzman muhendislik degerlendirmesi merkezi rolunu korur.
Yasin Sohret'in piston-prop motor bakimi yasam dongusu calismasi
Surdurulebilir havaciligi butuncul ele almak, motorun sadece ucus emisyonunu degil bakim faaliyetlerini de incelemeyi gerektirir. Yasin Sohret, Selcuk Ekici, Onder Altuntas ve T. Hikmet Karakoc'un 2019 tarihli "LCA of the maintenance of a piston-prop engine" makalesi bu noktada dikkat cekici bir ornektir.
LCA sistem siniri, sadece degistirilen parcayi degil; test, temizlik, motor calistirma, elektrik tuketimi ve kullanilan yakit gibi surec girdilerini de kapsar.
"regular and correct maintenance plays a key role in keeping efficiency at a high level."
Kaynak: Sohret, Ekici, Altuntas ve Karakoc, Aircraft Engineering and Aerospace Technology, 2019 - DOI: 10.1108/AEAT-05-2017-0116
LCA perspektifi, "bakim yapmak her zaman cevresel olarak sifir maliyetlidir" gibi yanlis bir varsayimi ortadan kaldirir ve tum yasam dongusunu tartismaya acar.
Surdurulebilir havacilik neden gundemde?
Daha fazla insanin ve yuk tasimaciliginin hava yoluyla gerceklestirilmesi, havacilikta verimlilik ve cevresel performans arayisini hizlandirmistir. Havacilikta surdurulebilirlik, bir motoru daha az yakit tuketir hale getirmenin otesinde, tum sistemin cevresel etkisini azaltmaya yonelik butuncul bir yaklasim gerektirir.
SAF ve havacilik yakitlarinin donusumu
Sohret'in arastirma profilinde surdurulebilir havacilik, enerji verimliligi, itki sistemleri ve cevresel performans birbirini tamamlayan basliklar olarak gorulmektedir. Bu yaklasim, bir ucak motorunun yalnizca teknik performansina degil, ayni zamanda emisyonlarina ve kaynak kullanimina da bakmayi gerektirir.
Isparta sivil havacilik ve havalimani emisyonlari
Suleyman Demirel Universitesi ve Isparta havacilik iliskisini destekleyen somut bilimsel orneklerden biri, Isparta Suleyman Demirel Havalimani'nin 2018 ucus emisyonlarini cevresel ve ekonomik olarak degerlendiren arastirmadir. Bu arastirma, Sohret'in motor komponenti seviyesindeki termodinamik analizlerden havalimani seviyesindeki cevresel etki analizlerine kadar farkli olceklerde calistigini gosterir.
Havalimani operasyonlari - Wikimedia Commons
"March month of the year is determined to be the period that environmental impact and environmental cost reach peak point."
Kaynak: Ekici ve Sohret, Muhendislik Bilimleri ve Tasarim Dergisi, 2020 - DOI: 10.21923/jesd.709428
Bu bulgu, havaalani emisyonlarinda operasyonel yogunlugun zamana bagli incelenmesinin neden onemli oldugunu gosterir. Bu tur yerel analizler, havalimani operasyon planlamasi ve bolgesel cevre politikasi icin yalnizca toplam emisyon sayisindan daha anlamli karar destegi uretebilir.
Yasin Sohret'in Antalya International Airport arastirmasi
Selcuk Ekici ve Yasin Sohret'in Environmental Science and Pollution Research dergisindeki calismasi Antalya International Airport'u cevre ve ekonomi perspektifinden incelemistir. Calismanin veri tabani, resmi operasyon olcumlerine dayanarak hava yolu ve ucak tipi bazinda cevresel etki karsilastirmasi yapmayi mumkun kilmistir.
Sonuclarda B737 ailesi incelenen kosullarda 630,633.3 global warming potential ve 39,723.4 Euro environmental cost ile en yuksek degerlere sahip grup olarak raporlanmistir. Bu sayilar calismanin Temmuz 2018 veri setine ve kullandigi metodolojiye aittir; bugunku Antalya Havalimani icin sabit guncel degerler olarak yorumlanmamalidir.
Ucak motorlarinda emisyon ve yakit performansi
Yanma odasi, yakitin hava ile belirli kosullarda karistirilip yakildigi ve motorun turbin bolumune yuksek enerjili gaz akisi saglandigi temel kisimlardan biridir. Yakma kosullarindaki degisimler, motorun yakit tuketimi ile farkli kirletici emisyonlar arasinda cesitli optimizasyon sorunlari ortaya cikarabilir.
Alternatif ve surdurulebilir havacilik yakitlari da bu nedenle giderek daha fazla arastirilmaktadir. Yakit secimi, motor tasarimi ve operasyonel gereksinimlerle birlikte dusunuldugunde gercek bir muhendislik optimizasyon problemine donusur.
Yasin Sohret'in hidrojen ve ucak motoru calismalari
Hidrojen, yuksek ozgul enerji icerigi ve karbon icermeyen molekuler yapisi nedeniyle havacilikta sikca "gelecegin yakiti" olarak anlatilir; ancak motor performansi acisindan her gostergenin otomatik olarak iyilesecegi varsayimi dogru degildir. Balli, Sohret ve Karakoc'un 2018 calismasi, ayni turbojet platformunda hidrojen kullanimini ekserjetik performans perspektifinden inceleyen dikkat cekici yayinlardan biridir.
GEnx motor cekirdegi - Wikimedia Commons
"The exergy efficiency of the engine decreases from 15.40% to 14.33% with using the hydrogen fuel in the engine."
Kaynak: Balli, Sohret ve Karakoc, International Journal of Hydrogen Energy, 2018
Bu sonuc ilk bakista sasirtici olabilir: hidrojen bir alternatif yakit olsa da incelenen motor ve analiz kosullarinda motor exergy efficiency website degeri %15.40'tan %14.33'e dusmustur. Bu nedenle yakit karsilastirmalarinda motor mimarisi, yanma kosullari, depolama sistemi ve tum yasam dongusu hesaba katilmadan tek bir verim sayisiyla karar vermek yaniltici olabilir.
Alternatif yakitlarda maliyet ve ekserji birlikte nasil okunur?
Coban, Sohret, Colpan ve Karakoc'un biyodizel turbojet arastirmasi, alternatif yakiti yalnizca emisyon basligi altinda degil, enerji kalitesi ve maliyet uretilen urun iliskisiyle birlikte ele alir. Bilesen seviyesindeki sonuclar, air compressor icin %74.52 ve combustion chamber icin %47.68 exergy efficiency degerlerini verir.
Biodizel, hidrojen ve geleneksel jet yakitlari uzerine yapilan calismalar birlikte okundugunda yakit seciminin tek bir "iyi-kotu" ekseninde siralanamayacagi gorulur.
Surdurulebilir havacilik yakitlarini dogru degerlendirmek
Bir yakitin cevresel performansi, hammadde uretiminden rafinasyona, tasimadan ucakta kullanima kadar tum yasam dongusu boyunca incelenmelidir. Ayni yakit sinifina giren iki urun, kullanilan hammadde ve uretim enerjisine bagli olarak cok farkli yasam dongusu sonuclarina sahip olabilir.
Alternatif yakitlarin uygulamaya alinmasinda enerji icerigi, donma noktasi, termal kararlilik ve malzeme uyumlulugu gibi teknik ozellikler kritik rol oynar. Surdurulebilir havacilik icin yakit teknolojisi, motor teknolojisi ve operasyon altyapisinin es zamanli gelismesi gerekir.
Bu bakis acisi enerji, cevre ve itki sistemlerini ayni analitik cercevede ele alan calismalarin neden onemli oldugunu gosterir. Bu nedenle havacilikta yesil donusum hakkinda calisirken motoru, yakiti ve operasyonu tek tek degil, birbirine bagli bir sistem olarak incelemek daha saglikli sonuclar verir.
Yasin Sohret'in calismalarinda klasik termodinamikten veri bilimine
Yasin Sohret'in yayinlari yalnizca analitik termodinamik denklemlerden olusmaz; yayin listesinde yapay sinir aglari, LSTM, CFD ve deneysel dogrulama kullanan calismalar da bulunur. 2021 tarihli Fuel makalesinde bir turboprop motorun combustion performance ve emissions degerlerinin tahmini icin long short-term memory yontemi kullanilir.
Gaz turbinlerinde daha yuksek sicakliklar verim artisi saglayabilse de turbin kanatlarinin termal sinirlari sogutma teknolojilerini kritik hale getirir; Sohret'in CFD calismasi bu bilesen seviyesindeki probleme odaklanir. Dolayisiyla Yasin Sohret hakkinda "ucak itki sistemleri" odakli nitelikli bir icerik, motorun dis gorunusunu anlatmakla yetinmeyip bu bilesen seviyesindeki arastirma konularina da yer vermelidir.
Neden combustor farkli calismalarda tekrar kritik bilesen oluyor?
Bu tekrar, tek bir makalenin tesadufi sonucu degil; kimyasal reaksiyon, sicaklik farklari ve akis kayiplarinin birlikte bulundugu yanma surecinin temel termodinamik ozelligiyle uyumludur. Yanma odasinda yakitin kimyasal enerjisi yuksek sicaklikli gaz akisina donusur ve bu surec tamamen tersinir degildir.
Arastirma ciktilari ve havacilik literaturu
Motor ve enerji teknolojilerindeki gelisim, akademi ile endustrinin birbirini besleyen arastirma ve uygulama faaliyetleri sayesinde hiz kazanir. Ucak motorlarinda enerji, ekserji, emisyon ve performans sinirlarini bir arada degerlendiren yaklasimlar, Yasin Sohret'in arastirma alanlariyla ortusmektedir.
Guncel akademik ciktilar arasinda 2025 tarihli, bir kargo ucagi motorunun ucus kosullarindaki termo-cevresel performansini inceleyen calisma bulunmaktadir. Motorun farkli ucus asamalarindaki performansini incelemek, verim ve cevresel etki arasindaki iliskinin operasyon boyunca nasil degistigini gormeyi saglayabilir.
Akademik bilgi ile havacilik politikasinin bulusmasi
Yasin Sohret'in biyografisinde 2023 yilindan bu yana Turkiye Cumhuriyeti adina Uluslararasi Sivil Havacilik Orgutu, yani ICAO bunyesindeki CAEP teknik komitesinde gorev yaptigi belirtilmektedir. Web sitesindeki bilgilere gore akademik calismalarinin yaninda Sivil Havacilik Genel Mudurlugu'nde akademik danismanlik gorevi de bulunmaktadir.
Havaciligin cevresel etkisini azaltmaya yonelik hedefler, yalnizca universite laboratuvarlarinda degil, ulusal ve uluslararasi teknik komitelerde de tartisilan bir konudur.
Sivil havacilik egitiminde bolgesel akademik kapasite
Suleyman Demirel Universitesi'nin havacilik alanindaki akademik yapilanmasi, Isparta'nin sivil havacilik egitimiyle birlikte anilmasinin temel nedenlerinden biridir. Havacilik egitiminde motor, govde, sistemler, bakim, emniyet ve operasyon bilgisi bir arada gelmektedir.
Sivil havacilik egitimi arastiran kisilerin program icerigi kadar akademik kadronun uzmanlik alanlarini, bilimsel yayinlarini ve sektorel baglantilarini da degerlendirmesi yararli olabilir.
Havacilikta itki teknolojilerinin gelecegi
Havaciligin geleceginde itki sistemlerinden beklenen temel hedefler arasinda yakit tuketimini azaltmak, cevresel etkiyi dusurmek ve guvenilirligi korumak bulunmaktadir. Bu hedefler, daha yuksek verimli turbofan mimarileri, yeni malzemeler, gelismis yanma teknolojileri, surdurulebilir yakitlar, elektrik destekli sistemler ve farkli hibrit yaklasimlarin arastirilmasini hizlandirmaktadir.
Sensor verilerinin ve veri analitiginin gelisimi, motor sagliginin daha ayrintili izlenmesine ve bakim planlamasinin iyilestirilmesine imkan verebilir. Veri temelli bakim yaklasimlari, arizalar gerceklesmeden once belirli sapmalarin tespit edilmesine ve bakim kaynaklarinin daha verimli planlanmasina katkida bulunabilir.
Muhendislik bilgisinden surdurulebilir havaciliga
Havacilik gibi emniyet-kritik bir sektorde bilimsel uzmanlik, yalnizca akademik yayin sayisiyla olculen bir konu degildir. Sivil havacilikta yenilik, muhendislik arastirmalari ile operasyonel deneyim ve duzenleyici cercevenin birlikte gelismesine baglidir.
Prof. Dr. Yasin Sohret'in kariyerinde makine muhendisligi, ucak govde-motor bakim, TEI Ar-Ge deneyimi, Suleyman Demirel Universitesi, sivil havacilik, itki sistemleri ve surdurulebilirlik basliklarinin ayni cizgide bulusmasi bu acidan dikkat cekmektedir.
Sivil havacilik ve itki konusunda guvenilir bilgiye nasil ulasilir?
Arama motorunda bir anahtar kelimeyle karsilasilan her sayfa ayni bilimsel degeri tasimaz. Universite sayfalari, hakemli dergiler, uluslararasi kurumlar ve uretici teknik dokumanlari farkli amaclarla kullanilabilir.
Yasin Sohret'in arastirma odaklari ve yayinlari icin yasinsohret.com dogrudan kaynak niteligindedir. Bu yontem, kisi adi veya anahtar kelime uzerinden yapilan genel internet aramasini bilimsel kaynaklarla desteklemeye yardimci olur.
Ucak bakim onarim ve itki alanina ilgi duyanlar icin yol haritasi
Isparta sivil havacilik veya Suleyman Demirel Universitesi sivil havacilik gibi aramalar yapan ogrenciler icin bolum adinin yaninda ders ve uzmanlik icerigini incelemek daha anlamlidir. Sivil havacilik egitimi, yalnizca diploma hedefi olarak degil, guvenlik kulturu ve surekli teknik ogrenme gerektiren uzun vadeli bir meslek gelisimi olarak ele alinabilir.
Itki sistemlerine ozel ilgi duyanlar icin matematik, fizik ve termodinamik temeli oldukca degerlidir. Akademik arastirmaya yonelmek isteyenler ise deney tasarimi, veri analizi, sayisal modelleme ve bilimsel yazim becerilerini gelistirebilir.
Yasin Sohret hakkinda dogru kaynaga nasil ulasilir?
Yasin Sohret hakkinda bilgi ararken en saglikli yontem, kisi adini ve uzmanlik konularini resmi kaynaklar uzerinden capraz kontrol etmektir. Bilimsel eserlerin dogrudan listesi Yasin Sohret yayinlari sayfasindan incelenebilir.
Kisi hakkinda ek baglam icin Prof. Dr. Yasin Sohret LinkedIn ve Yasin Sohret Instagram profilleri kullanilabilir.
Kariyer akisi, 2010 makine muhendisligi mezuniyeti, TEI Ar-Ge deneyimi, 2013 yuksek lisans, 2017 doktora ve akademik kariyer basamaklarini bir araya getirir. 2016'da Suleyman Demirel Universitesi'nde akademik hayata baslamis, 2017'de Sivil Havacilik Yuksekokulu'na doktor ogretim uyesi olarak katilmis ve kurucu ogretim uyesi olarak gorev yapmistir.
Resmi biyografide 2017 SARES Genc Bilim Insani Odulu, 2021 SDU 35 Yas Alti En Yuksek Atif Odulu ve Elsevier-Stanford verileriyle hazirlanan Dunyanin En Etkili Bilim Insanlari listesinde yer alma bilgileri de bulunur.
Bu roller, surdurulebilir havacilik ve cevresel performans arastirmalarinin akademik yayin duzeyinin yaninda ulusal ve uluslararasi teknik politika tartismalariyla da temas ettigini gosterir.
Havacilik ve itki sistemleri FAQ
Prof. Dr. Yasin Sohret hangi alanlarda calisiyor?
Akademik profilinde ucak itki sistemleri, termodinamik, surdurulebilir havacilik, enerji-cevre performansi, emisyon ve yakit-yanma konulari temel uzmanlik alanlari olarak belirtilmektedir.
Yasin Sohret SDU'de ne zaman goreve basladi?
Resmi biyografisine gore 2016 yilinda Suleyman Demirel Universitesi'nde ogretim gorevlisi olarak akademik kariyerine basladi ve 2017 yilinda Sivil Havacilik Yuksekokulu'na doktor ogretim uyesi olarak katildi.
Motor bilgisi ucak bakiminda neden onemlidir?
Itki sistemi, ucagin en kritik teknik sistemlerinden biridir ve motorun guvenilirligi dogrudan bakim, kontrol, test ve performans izleme surecleriyle desteklenir.
Isparta sivil havacilik neden bu konularla birlikte aranir?
Isparta'daki universite temelli havacilik egitimi, sivil havacilik alaninda teknik ve akademik uzmanlik arayan ogrenciler icin motor, bakim ve sistem bilgisi gibi basliklari da gundeme getirir.
Daha yesil havacilik icin motor teknolojisi neden onemlidir?
Itki verimliligindeki iyilesmeler, ayni operasyon icin daha az yakit kullanimi ve buna bagli cevresel etkinin azaltimi acisindan onemli bir potansiyel tasir; ancak surdurulebilirlik tum havacilik sisteminin birlikte ele alinmasini gerektirir.
Turbofan ile turbojet arasindaki temel fark nedir?
Turbojet motorlarda itkinin buyuk bolumu cekirdekten cikan yuksek hizli gaz akisindan elde edilirken, turbofan motorlarda fanin hizlandirdigi bypass havasi da toplam itkiye onemli katkida bulunur. Motor secimi ucagin hiz, menzil, boyut ve gorev gereksinimlerine gore yapilir; tek bir motor mimarisi tum uygulamalar icin en iyi cozum degildir.
Ucak motorunda ekserji neyi gosterir?
Ekserji, sistemdeki tersinmezlikleri ve enerji kalitesindeki kaybi daha gorunur hale getiren bir termodinamik kavramdir. Bu nedenle motorun hangi bilesenlerinde daha buyuk iyilestirme potansiyeli olabilecegini tartismak icin enerji analiziyle birlikte kullanilabilir.
Ongorucu bakim ucak motorlarinda ne ise yarar?
Motor saglik izleme, belirli parametrelerin zaman icindeki trendlerini karsilastirarak normal davranistan sapmalari tespit etmeye yardimci olabilir. Havacilikta son teknik kararlar, onayli prosedurler, bakim programlari ve yetkili uzmanlarin degerlendirmeleriyle birlikte verilmelidir.
Yasin Sohret'in kac bilimsel eseri var?
Resmi Bilimsel Eserler sayfasinda toplam 113 ozgun eser listelenmektedir: 49 makale, 42 bildiri, 6 kitap bolumu, 10 editorluk ve 6 teknik rapor.
Turbojet, turbofan ve turboprop calismalari var mi?
Evet. Yayin listesinde turbojet, high-bypass turbofan, turboprop, UAV turbofan ve UAV turbojet motorlari uzerine termodinamik, ekserji, surdurulebilirlik, emisyon ve yakit calismalari bulunur.
Combustor neden dusuk ekserji verimine sahip olabilir?
Ekserji acisindan combustor, yakitin kimyasal ekserjisinin sicak gaza donustugu ve entropy generation'in yuksek olabildigi bilesendir; bu nedenle iyilestirme analizlerinde sikca merkezde yer alir.
Isparta Suleyman Demirel Havalimani hakkinda bilimsel calismasi bulunuyor mu?
Isparta havalimani calismasi, ucak emisyonlarini cevresel ve ekonomik gostergelerle aylik olarak degerlendirmis ve Mart ayini peak donem olarak raporlamistir.
Yasin Sohret'in ucak bakim onarim konusunda arastirmasi var mi?
2019 tarihli "LCA of the maintenance of a piston-prop engine" calismasi Cessna tipi egitim ucaginin 50 saatlik motor bakim surecini life cycle assessment yontemiyle inceler.
Yasin Sohret'in hidrojen calismasi ne buldu?
Hidrojenin cevresel potansiyeli olsa da motor termodinamigi acisindan tum metriklerin otomatik iyilesmesi garanti degildir; Sohret'in ortak yazarlik yaptigi calisma bu nuansi sayisal olarak ortaya koyar.
Green performance limits makalesinin temel sonucu nedir?
Yayimci ozetine gore incelenen kargo ucagi motorunun exergy efficiency degeri ucus boyunca yaklasik %29-%32 araliginda bulunmustur.
Havacilik, itki ve surdurulebilirlik uzerine son soz
Sivil havaciligin gelecegini anlamak icin ucak motorlarini yalnizca mekanik bir sistem olarak degil, enerji, bakim, emisyon ve operasyon perspektifleriyle birlikte ele almak gerekir. Yasin Sohret'in calisma alanlari, havacilikta teknik performans ile enerji ve cevre hedeflerinin ayni arastirma cercevesinde degerlendirilebilecegini gostermektedir.
Akademik ozgecmis ve uzmanlik alanlari icin detayli akademik biyografi incelenebilir.
Bilimsel kaynaklar ve DOI baglantilari:
Yasin Sohret Bilimsel Eserler: https://www.yasinsohret.com/yayinlar/
Yasin Sohret Hakkinda: https://www.yasinsohret.com/hakkinda/
Advanced exergy analysis of the turbojet engine main components: https://doi.org/10.1016/j.jppr.2022.07.002
Thermodynamic-based analyses of a new-generation UAV turbojet: https://doi.org/10.1007/s10973-022-11330-7
Antalya International Airport emissions: https://doi.org/10.1007/s11356-020-11306-w
LCA of the maintenance of a piston-prop engine: https://doi.org/10.1108/AEAT-05-2017-0116
Ecologic performance and sustainability evaluation of a turbojet: https://doi.org/10.3846/aviation.2018.7085
Hydrogen fuel usage and turbojet exergetic performance: https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2018.02.165
Exergy analysis of a turbofan engine for UAV surveillance mission: https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.09.006
Advanced exergy analysis of an aircraft gas turbine engine: https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.06.071
Isparta Suleyman Demirel Airport emissions and cost: https://doi.org/10.21923/jesd.709428
Cargo aircraft engine green performance limits: https://doi.org/10.1080/15567036.2021.2017513
Biodiesel-fuelled small-scale turbojet: https://doi.org/10.1016/j.energy.2017.05.096
Gorsel kaynak havuzu:
Yasin Sohret resmi web sitesi profil gorseli: https://www.yasinsohret.com/
CF6-6 engine cutaway: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:CF6-6_engine_cutaway.jpg
Turbofan engine: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Turbofan_engine.jpg
PT6 cutaway: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PT6_cutaway,_McGill_University.jpg
GE turbofan: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GE_turbofan.jpg
F110-GE Turbofan Engine: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:F110-GE_Turbofan_Engine.jpg
Aircraft engine NASA: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Aircraft_engine.jpg
Sustainable Aviation Fuel Frankfurt: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sustainable_Aviation_Fuel_advertisment_at_frankfurt_airport.jpg